ALI?KANLIK YAPAN YLAÇLAR VE BU YLAÇLARA GETYRYLEN KISITLAMALAR.. Hastalyklaryn tedavisinde te?histen sonra en önemli safhayy olu?turan ilaçtyr. Ancak ilaç, yetkili ki?i tarafyndan verildi?inde kullanylmasy gereken, bunun dy?ynda bilinçsizce kullanyldy?ynda insan sa?ly?ynda ço?u zaman olumsuz etkiler yapan bir maddedir. Ülkemizde ilacyn büyük bir savurganlykla ve bilinçsizce kullanyldy?y da bir gerçektir. Bunda ülkemizin ekonomik ko?ullary ve halkymyzyn kültür seviyesi çok önemli rol oynamaktadyr. Ça?ymyzyn yo?un çaly?mayy gerektiren özellikleri, toplumumuzu stres içinde ya?amaya itmi?, bunun sonucunda kysaca “teskin edici” diye gruplandyrabilece?imiz ilaçlaryn tüketimi son yyllarda hyzla artmy?tyr. Bu grup ilaçlarla bazy öksürük ve a?ry kesici ilaçlaryn içinde bulunan Luminal ve Kodein türevleri bilinçsizce uzun süre kullanma sonunda vücutta aly?kanlyk yapan maddelerdir. Bazylary farkynda olmadan bu ilaçlara aly?my? ve bu ilaçlary kullanmadan adeta ya?ayamaz olmu?tur. Asyl korkutucu olany ise bu ilaçlaryn bilinçli bir ?ekilde özellikle gençlere kullandyrylarak aly?kanlyk haline getirilmesi ve son yyllarda syky denetimlerle bulunmasy güçle?en esrar ve eroin türü maddelerin yerini doldurmaya ba?lamasydyr. Hyzla artan bu ilaç kullanma aly?kanly?yny de?erlendiren Sa?lyk Bakanly?y “Psikotrop Ylaçlar” diye tanymlanan bu ilaçlaryn saty?yny reçeteye ba?lamy? ve bu reçetelerin hastadan alynarak eczanelerde alykonmasyny ?art ko?mu?tur. Ylaç firmalary ve ecza depolary da eczanelere verdikleri bu ilaçlaryn listesini Sa?lyk Bakanly?a bildirmekle sorumlu tutulmu?tur. Bu arada Sa?lyk Bakanly?y bir bilgisayarla yurt düzeyinde bu ilaçlaryn tüketimini denetlemeye ba?lamy?tyr. Bu durum kar?ysynda eczaneler hastadan bu ilaçlar için mutlaka reçete istemektedir. Bu tür ilaçlara uygulanan sistem henüz tam olarak düzenlenemedi?inden hasta ile eczane arasynda sürtü?melere neden olmaktadyr. Hastadan reçetenin alynaca?y, yayyn organlary ile duyurulamamy?tyr. Bu ilaçlaryn listesi yurt düzeyinde hekimlere gönderilmemi?tir. Bu ilaçlary tedavi amacy ile sürekli kullanacak olanlaryn (Örne?in Saraly bir hastanyn) reçetesi alyndy?ynda hasta ilacy tekrarynda nasyl alacaktyr? Ekonomik ?artlar ve hastanelerin syky?yk durumu bu hastalaryn her ilaç alymynda reçete teminini güçle?tirmektedir. Bu sorular Bakanly?a iletilmi? ve yylba?yndan sonra uygulamaya açyklyk getirilece?i ve üçlü reçete sisteminin uygulanaca?y, reçetenin bir nüshasynyn hastada kalaca?y, sürekli kullanacaklar için bu reçeteye not konaca?y, bir suretin eczanede, bir suretinde doktorda kalaca?y ö?renilmi?tir. Eczaneler yasalaryn getirdi?i ?artlara uymak zorunda oldu?undan uygulamaya açyklyk getirilinceye kadar hasta eczane ili?kilerinde zaman, zaman anla?mazlyklar olmasy kaçynylmazdyr. Kar?ylykly anlayy? ve ho?görü bu dönemin geçi?tirilmesinde ve yeni uygulamaya uyumda en büyük yarary sa?layacaktyr.30-EYLÜL–1983 SADY SUBA?I